το περασμένο σάββατο πήγα στο παζάρι στο κέντρο, γύρω από το κάστρο. κόσμος πολύς, έμοιασε περισσότερος από το σύνηθες. περπάτησα το τεράστιο εμπορικό κέντρο που είχα αφήσει μισό όταν είχα έρθει, τώρα πιά ολοκληρωμένο και με κάποια μαγαζιά να έχουν ήδη ανοίξει. κυρίως μαγαζιά με ηλεκτρικά είδη και ρούχα. ανεβαίνοντας τις κυλιόμενες σκάλες έφτασα στον 1ο όροφο και λίγα μέτρα μετά βρέθηκα εμπρός σε ένα μελλοντικό παράθυρο. η φωτογραφία επάνω είναι αυτό που αντίκρυσα.
τράβηξα και δύο μικρά βίντεο αλλά επειδή είμαι καινούργια στο βίντεο σκοπεύω να τραβήξω κάτι καλύτερο και τότε θα ποστάρω.
κάτσαμε για τσάϊ στο καφενείο ακριβώς από κάτω από το κάστρο. όλοι άντρες. καθόμαστε δίπλα στο παράθυρο. απέναντί μου ένας νεαρός με κουστούμι πίνει καφέ και χαζεύει μιά εμένα και μιά την τηλεόραση. το roj, που στα κουρδικά σημαίνει μέρα. ρόζ μπάς η καλημέρα, έτσι σε περίπτωση χρειαστεί. διαγώνιά μου προς στα δεξιά τρείς κύριοι, ο ένας από αυτούς βγάζει ένα μάτσο λεφτά, δινάρια, δολάρια και κάποια 50ευρα. “κοίτα κι αυτός ευρώ έχει” λέω στον χ.
ψάχναμε να βρώ να αλλάξω λεφτά από το πρωϊ. στο παζάρι έχει παντού άντρες με μάτσα από δινάρια και δολάρια: συνάλλαγμα. κάποιοι έχουν στήσει έναν πάγκο κι έχουν τα πάκα το ένα πάνω από το άλλο επάνω. την πρώτη φορά που τα είδα τον περασμένο φλεβάρη έπαθα σόκ. μου πήρε μερικά λεπτά να συνειδητοποιήσω πόσα λεφτά είχαν να κάθονται εκεί μπροστά τους και με τόσο κόσμο να περπατάει πέρα-δώθε. “αυτό είναι το κουρδιστάν” (t.i.k.)
ήρθανε τα τσάγια. ένα νερόπλυμα άν με ρωτάς. τσαντίστηκα, έπρεπε να πάρω καφέ. άνοιξα την συζήτηση λέγοντας πως χτές μας είπε ο υπεύθυνος μιάς ταβέρνας πως τους έστειλαν χαρτί να μην σερβίρουν σαλάτα ως προληπτικό μέτρο για την χολέρα που απ’ όσο γνωρίζω, έχει κοστίσει την ζωή σε τουλάχιστον 15 άτομα στην σουλεμάνϊα. “έ, εμφιαλωμένο πίναμε, εφιαλωμένο πίνουμε δεν νομίζω να πιάσουμε τίποτα από τις ντομάτες…θα τις τρώμε μαγειρεμένες” κάνει ο χ “άν ήταν να είχαμε πάθει τίποτα θα το είχαμε ήδη πάθει” και σαν να συμφώνησα…
κοίταξα απέναντί μου. ο νεαρός που χάζευε είχε φύγει. είχαν φτάσει τρείς νέοι, με μεγάλες τσάντες-φακέλους σαν κι εκείνους που έχουν οι αρχιτέκτονες. ακριβώς δίπλα από τον ψ έκατσε ένας κύριος στην τρίχα, με το κουστουμάκι του με μιά εφημερίδα στα χέρια. η συζήτηση πέρασε στα νέα. “δεν θα μπούν οι τούρκοι γιατί δεν θέλουν αλλά και γιατί δεν μπορούν” κάνει ο κ “εξάλλου το πκκ θέλει να προκαλέσει ένα πόλεμο τώρα. αλλά οι τούρκοι άλλο θέλουν…την δημιουργία μιάς ουδέτερης ζώνης (buffer zone) στην περιοχή για να μπορούν να κάνουν τις δουλειές τους”.
όμως ο κος μπαμπατζάν είπε στην συνέντευξη τύπου μετά την συνάντηση που είχε με τον ιρακινό ομόλογό του: υπερασπίζουμε την εδαφική ακεραιότητα του ιράκ και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. μετά ο κος μπαμπατζάν πήγε μέχρι το ιράν. αποφάσισε η τουρκία να παίξει ένα ακόμη διπλωματικό χαρτί, αφού οι συνατήσεις με ηπα και ιράκ δεν απέδωσαν τα απαιτούμενα από τουρκικής πλευράς. η επίσκεψη στο ιράν θα ήταν μια πραγματική ανατροπή, άν ήταν ειλικρινής, άν δηλαδή η τουρκία ήταν προετοιμασμένη να αλλάξει τις συμμαχίες της. αλλά εδώ η τουρκία έχει καί εσωτερικά προβλήματα που από τον περασμένο απρίλη την ταλανίζουν εντονότερα: η αναθεώρηση του συντάγματος και ότι αυτή συνεπάγεται, τα παιχνίδια-δύναμης μεταξύ του ακπ και του στρατιωτικού κατεστημένου, και άλλα όπως έχω αναφέρει σε παλαιότερα πόστ. ένας αναλυτής ειπε χτές πως η τουρκία κατάφερε, μέσα από όλη ετούτη την φασαρία, να αποφύγει το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των αρμενίων αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια, το μόνο που κατάφερε είναι να κερδίσει χρόνο με την αναβολή της απόφασης. η τουρκία αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει ανάμεσα σε όλα καί ετούτο το ζήτημα.
την αμέσως επόμενη, ο ιρανός υπεξ ταξίδεψε στην συρία για να συναντηθεί με τον σύριο ομόλογό του. οι δυό πλευρές είπαν πως το ζήτημα του πκκ πρέπει να λυθεί πολιτικά και όχι στρατιωτικά.
βρίσκω συναρπαστικό, ανάρπαστο το γεγονός πως οι κινήσεις της τουρκίας συζητιούνται “σαν να μην γίνονται”. όταν ακούω για “επικείμενη εισβολή” δεν μπορώ να αποφύγω το πικρό χαμόγελο και την αφελή ερώτηση “μά καλά, δεν έχουν ήδη μπεί;” κι ας μην το βρίσκω αστείο: οι επιθέσεις στο βουνό καντίλ, οι από αέρος επιθέσεις, οι λεγόμενες “hot-pursuit” είσοδοι σε ιρακινό έδαφος. κι εδώ είναι η στιγμή αντίληψης, ότι εκείνο που γίνεται αποτελεί κάτι το παρωχυμένο παροχημένο και αδιάφορο. δεν είναι εκείνο που ήδη γνωρίζουμε πως γίνεται, αλλά εκείνο που μπορεί να γίνει, εκείνο που μας κρύβουν, αυτό που τελικά επιθυμούμε. εξάλλου τα σενάρια πουλάνε περισσότερο από “την πραγματικότητα” και “η πραγματικότητα” πάντοτε ξεπερνά το σενάριο.
μην ασχολείσαι λοιπόν με αυτό που γίνεται αλλά με εκείνο που μπορεί να γίνει.*
κοινώς κατασκεύασε, μην αποδομείς. αυτή είναι η συνταγή που ακολουθείται.
για την ώρα πάντως ο πρωθυπουργός ερντογάν οργανώνει την επίσκεψή του στην ουάσινγκτον στις 5 του νοέμβρη, ο υπουργός ενέργειας, χιλμί γκιουλέρ στις 7 του μήνα θα υπογράψει την συμφωνία που έγινε τον περασμένο αύγουστο με τον ιρανό ομόλογό του η tdn μεταδίδει πωςσταδιακό εμπάργκο ξεκίνησε η τουρκία κατά του βορείου ιράκ ενώ αναφορικά με την χρήση τουρκικού εναέριου χώρου ο τούρκος υπουργός μεταφορών μπιναλί γιλντιρίμ είπε πώς “τα μέτρα που θα ληφθούν αναφορικά με το ιράκ και συγκεκριμένα τα μέτρα κατά των ομάδων που υποστηρίζουν την τρομοκρατία στο βόρειο ιράκ είναι μέτρα εκτός ετούτης της κατάστασης. ετούτα τα δύο δεν θα έπρεπε να συγχέονται.”
_____________________________________________
*ετούτη είναι εξάλλου και η βασική αρχή της “προειδοποιητικής ενέργειας” (pre-emptive action) όρος που ισχύει στο διεθνές δίκαιο του περιβάλλοντος. να πράξω τώρα για κάτι που πολύ πιθανά (πόσο άραγε;) θα γίνει, π.χ. “καλού-κακού” να μην χρησιμοποιώ γενετικά μεταλλαγμένους σπόρους.
