επέτειος

μια επιστροφή αφήνει πάντοτε μιά περίεργη γεύση. σαν να θές κι άλλο αλλά το ίδιο, κι ενώ ξέρεις πως αυτό δεν γίνεται αρέσκεσαι στην ιδέα αυτού που πέρασε και ονειρεύεσαι πως το επόμενο θα είναι κάπως ίδιο, ίσως να προσπαθείς και μόνος από κεκτημένη ταχύτητα να το κάνεις να μοιάσει, αλλά ακούς, νιώθεις και γεύεσαι πως όσο και να προσπαθείς, μάταια.

η βραζιλία είναι μιά τεράστια χώρα, ομοσπονδία 26 κρατών- η 5η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα στον κόσμο, η 10η μεγαλύτερη οικονομία και μεγαλύτερη καταναλώτρια ενέργειας στον κόσμο και το μεγαλύτερο (φούλ-στόπ) καθολικό έθνος στον κόσμο- με πληθυσμό που αγγίζει τα 200 εκατομύρια και κοντά το 89% του πληθυσμού να είναι εγγράμματοι.
οι πρώτοι πορτογάλοι εξερευνητές εκτιμάται ότι ακούμπησαν τις ακτές της βραζιλίας το 1500, ανάμεσά τους και ο Καμπράλ, εκείνος που επίσημα ανακάλυψε την βραζιλία.
η βραζιλία ήταν πορτογαλική αποικία για πάνω από 300 χρόνια και ανεξαρτητοποιήθηκε το 1822- πέρασε από μοναρχικό καθεστώς σε μια σειρά από λαϊκιστικά και στρατιωτικά καθεστώτα μέχρι το 1985 όπου και η τότε στρατιωτική ηγεσία “πέρασε” τα ηνία στους πολιτικούς.

εμείς μείναμε σε ένα διαμέρισμα που ανήκει σε μιά βελγίδα, παντρεμένη με βραζιλιάνο και μόνιμα διαμένουσα στο ρίο, στην περιοχή ιπανέμα του ρίο. από τα δεξιά θέα την λίμνη ροντρίγκο ντε φρέϊτας κι απο τα αριστερά ίσα ίσα τις φαβέλες πίσω από το λεμπλόν.

επισκευτήκαμε διάφορα μέρη, αλλά και φιλοξενηθήκαμε για μεσημεριανό στο σπίτι της οικογένειας του γαμπρού -αφού για γάμο πήγαμε. το φαγητό εξαιρετικό, με μιά αγορά κοντά στο σπίτι με τα πιό φρέσκα φρούτα, λαχανικά και ψάρια που έχω δεί (μετά έρχεται η ψαραγορά της άγκυρας). όπου κι αν πήγαμε το φαγητό ήταν εξαιρετικό, μόνο που από σαλάτα το θέμα είχε μιά στέρηση-μετά μάθαμε πως η σαλάτα και τα φρούτα είναι “για τους φτωχούς” επειδή είναι πολύ φτηνά.

το θέμα της κοινωνικής ανισότητας ήταν εμφανές, όπως και το ότι η αποικιοκρατία αλλά και τα κατάλοιπα (ίσως) μη αστικών δημοκρατικών διαδικασιών έχουν ακόμη την δική τους ζωή. οι κοπέλες που δεν ισιώνουν τα μαλλιά τους είναι “μπάς κλάς” και ονομάζονται κάτι κοντά σε καθαρίστριες, ενώ δεν μπορεί κανείς να αποφύγει τους άστεγους να ψάχνουν για απομεινάρια από ένα κάδο. την περιοχή όπου και μέναμε την περπατήσαμε αρκετά, με συχνότερο “επισκεπτήριο” το σούπερ-μαρκετ “ζόνα σούλ” (νότια ζώνη) και τις ντρογκαρίες.

από την άλλη το ρίο είναι οργανωμένη πόλη, με κάδους για ανακύκλωση παντού (για γυαλί, χαρτί, κτλ), το κάπνισμα απαγορεύται σε όλους τους κλειστούς χώρους (κάτι που παρακολουθούν με ευλάβεια όλοι) και κυκλοφοριακό όπως κάθε μεγάλη μητρόπολη.

το κέντρο του ρίο, με τα επιβλητικά αποικιοκρατικά κτίρια είναι σίγουρα το δικό μου κάπ-οφ-τί: μιά βόλτα στους πλακόστρωτους δρόμους με τα χιλιάδες μικρομάγαζα και μιά αναγκαία στάση στο καφέ κολόμπο, που στεγάζεται από το 1894, με τους καθρεύτες που καλύπτουν ολόκληρους τους τοίχους, τα μικρά μαρμάρινα τραπεζάκια, τον βραζιλιάνικο καφέ να οδηγεί σε λιποθυμία και τον πιό σκληρό αντι-καφεϊνιστή (!), τον ήχο του πιάνου ίσα ίσα να σπάει τους ήχους του μουρμουρητού των δεκάδων πελατών- σαν ένα ταξίδι σε μιά άλλη εποχή, μυρίζει ο τόπος σαν άνοιξες ένα παλιό βιβλίο.

το βράδυ ασυζητιτί στην περιοχη του κέντρου λάπα, όπου στεγάζονται τα πιό όμορφα μπαράκια, το ένα μετά το άλλο, στα ίδια εκείνα αποκοιοκρατικά κτίρια, με τους ήχους της σάμπα και της μπόσα νόβα να ηχούν, με τους κάθε ηλικίας να στέκονται υπομονετικά στις τεράστιες ουρές για να μπούν σε ένα απο τα μαγαζιά, έχοντας στο χέρι μιά παγωμένη μπύρα ‘αντάρκτικα’ από τους πλανόδιους -για το ζέσταμα! και ύστερα, είναι σαν να μπαίνεις σε ένα μεγάλο πάρτυ, που κάποιος φίλος-φίλου έχει οργανώσει στο τεράστιο σπίτι του με τα τέσσερα ξύλινα πατώματα κι όσο περνάει η νύχτα και όλο και ζεσταίνει το κλίμα με τις καϊπαρίνιες (με ανανά, σταφύλι και ότι άλλο φρούτο θές και πάντοτε με κασάσα -και ΟΧΙ βότκα!!!) βλέπεις άντρες (κάθε ηλικίας) να παίρνουν τα κορίτσια στα χέρια και να χορεύουν ΜΙΑ σάμπα, μα ΜΙΑ σάμπα…άντρες που δεν φοβούνται να κουνηθούν και να κουνήσουν!!!

περπατήσαμε όλη την παραλιακή από το λεμπλόν μέχρι και την κοπακαμπάνα. ήπιαμε νερό από καρύδα, που πωλείται σαν το κανονικό νερό. την μία μέρα που έβγαλε λίγο ήλιο τρέξαμε στην παραλία της ιπανέμα, με την άσπρη αμμουδιά, και ίσα ίσα καταφέραμε να βάλουμε τα πόδια μας στα παγωμένα νερά του αντλαντικού ωκεανού, αφού το ρεύμα και τα κύματα ήτανε μόνο για ικανους σέρφερ. είδαμε κάθε λογής ηλικία και φύλο να τρέχει για γυμναστική κατά μήκος της παραλίας (αλλά και της λίμνης ροντρίγκο ντε φρέϊτας) όλη μέρα. αντίθετα με την κοινή μας ιδέα, οι βραζιλιάνοι δεν είναι αυτό που κανείς θα έλεγε “όμορφος λαός”- είναι το πονηρό τους βλέμμα, ο τρόπος που λινκνίζουν τα κορμιά τους και αυτή η άνεση, η χαλαρότητα που τους κάνει ωραίους…

πήγαμε για ποτό στο κοπακαμπάνα πάλας, ένα ξενοδοχείο που βρίσκεται εκεί αιώνες και έχει δεχτεί επισκέπτες σαν τον φράνκ σινάτρα, την γκρέις κέλυ (και εμάς!!!) επισκευθήκαμε το “σούγκαρ λό-ουφ” – κάτι σαν τα μετέωρα βάλε στο μυαλό σου- αλλά και το βουνό κορκοβάντο (καμπουρωτό) όπου βρίσκεται το άγαλμα του χριστού του λυτρωτή (risto redentor) και είδαμε όλο το ρίο από ψηλά, μαζί και ένα ελεύθερο πιθηκάκι που πήγαινε από δέντρο σε δέντρο.

την ημέρα των γενεθλίων μου έσβησα κεράκι στο μάτζικ-μπας στο δρόμο για το μπούζιος, μιά πόλη τρείς-τέσσερις ώρες βόρεια του ρίο. θέρετρο με σπίτια και παραλίες να κλαίς και ένα πιάτο “μπομπό” (αστακός μέσα σε σαλτσούλα από γάλα καρύδας, καυτές πιπεριές και διάφορα άλλα…κι αυτό να κλαίς…”γίναμε μπομπόνκερς” που είπα κι εγώ ένα πράμα…)

αυτά και τόσα τόσα πολλά…

για το γάμο δεν θέλω να μιλήσω πολύ. ήτανε σαν παραμύθι, σίγουρα ο ομορφότερος, πιό οργανωμένος και κλάσι γάμος που έχω πάει. στην εκκλησία με βία 100 άτομα. όλες φορούσαμε μάξι φορέματα, περπατήσαμε ντάουν δί άϊλ με φίλους του γαμπρού και της νύφης, από το άσχετο διάβασα κάτι στίχους του απ. παύλου στα αγγλικά και μετά, περάσαμε στο κάζα ντας κανόας για το πάρτυ. κι εκεί όλα τόσο όμορφα, πολύ πράσινο, ένας κήπος να τρελαίνεσαι- ίσα ίσα να είμασταν 150 άτομα- κεράκια να κρέμονται από τις πέργκολες και η μουσική…το ελληνικό τίμ τους ξεσήκωσε όλους αλλά τον παππού κ την γιαγιά του γαμπρού, που στα 89 χορεύανε μέχρι και τις 2 το πρωϊ, κανείς δεν κατάφερε να τους βάλει κάτω!

όσο για τα δωράκια, μετά τις χαβαγιάνες, τις μπλούζες της βραζιλίας, τις εμφανίσεις της σάο πάολο, τα σαπούνια του φαρμακείου “γκρανάντο” (καλέντουλα ολέ!), τα πορτοφολάκια του γκίλσον μάρτινς, τις σοκολάτες από το καφέ κολόμπο, τα βιβλία με φωτογραφίες του ρίο από το 1900-1930 και το άλλο από το 1930-1960, και πολλά πολλά άλλα πρέπει να αναφέρω τα σί-ντί που αγόρασα: moacir santos “ouro negro”; adelson viana “acordeom brasileiro”; pixinguinha “e seu tempo”; and last but not least, antonio carlos jobim “em minas ao vivo”….

ένα ταξίδι που δίχως την τερέζα μας δύσκολα θα γινότανε φέτος που κλείνουμε όλες δέκα χρόνια φιλίας…

όσο για φωτογραφίες, θα έρθουν κι αυτές…